Bir markayla iş birliği yaptığınızda, takipçilerinizin bunun bir reklam olduğunu anlaması gerekir. Türkiye'de bu konu, Ticaret Bakanlığı'nın 7 Mayıs 2021'de yayımladığı sosyal medya etkileyicileri kılavuzuyla netleşti. Bu yazıda kılavuzun temel kurallarını sade bir dille özetliyoruz.
Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özel bir durumunuz varsa bir hukukçuya danışmanızı öneririz.
Neden reklam etiketi gerekiyor?
Takipçiler, bir içerik üreticisinin önerisine güvenir. Bu öneri bir marka iş birliğinin parçasıysa, bunun açıkça belirtilmemesi takipçiyi yanıltmak anlamına gelir. Kılavuzun amacı, ticari içeriğin kişisel tavsiyeden ayırt edilebilmesini sağlamak.
Kural yalnızca para karşılığı yapılan paylaşımlar için geçerli değil. Bir markayla aranızda ticari bir ilişki varsa, yani ücret, ücretsiz ürün, indirim kodu ya da başka bir menfaat söz konusuysa, paylaşımın reklam olduğu belirtilmelidir.
Hangi etiketler kullanılır?
Kılavuzda örnek olarak verilen ifadeler şunlar:
- #Reklam
- #Reklam/Tanıtım
- #Sponsor
- #İşbirliği
- "@marka ile iş birliği" gibi açık bir ifade
Önemli olan, etiketin herkesin anlayacağı bir dille ve açıkça görünür olması. İngilizce kısaltmalar ya da anlamı belirsiz etiketler yeterli sayılmayabilir.
Etiket nereye konur?
Etiketin olması yetmez; görülmesi de gerekir.
- Gönderi açıklamasında: etiket, açıklamanın başında ya da "devamını gör" demeden görünen kısımda olmalı. Onlarca hashtag'in arasına gizlenmiş bir #reklam yeterli değildir.
- Hikâyede: etiket, hikâyenin görüntülendiği süre boyunca ekranda okunabilir şekilde durmalı.
- Videoda (Reels dahil): reklam olduğu videonun başında belirtilmeli. Hem yazıyla hem sözlü olarak söylemek en güvenli yoldur.
- Canlı yayında: yayın boyunca ve özellikle ürün tanıtıldığında açıkça belirtilmelidir.
Instagram'ın kendi "Ücretli ortaklık" etiketini kullanmak da iyi bir uygulamadır; ama metin içindeki açık ifadeyle birlikte kullanmak daha sağlam bir yoldur.
Sorumluluk kimde?
Kılavuza göre yalnızca içerik üreticisi değil, reklam veren marka ve aracı ajans da kurallara uyulmasından sorumludur. Yani bir marka "etiketi koymasanız da olur" dediğinde, risk ortadan kalkmaz; sadece paylaşılmış olur.
Bu yüzden iyi bir iş birliğinde etiket konusu baştan, brief içinde yazılı olarak konuşulur.
Sık karşılaşılan durumlar
Marka ürünü hediye gönderdi, para almadım
Ürünü ücretsiz aldıysanız ve bunu paylaşıyorsanız, aranızda ticari bir ilişki vardır. Bunu belirtmeniz gerekir. Barter iş birliklerini ayrı bir yazıda anlattık.
Kendi aldığım ürünü öneriyorum
Markayla hiçbir ilişkiniz yoksa, ürünü kendiniz satın aldıysanız ve bir karşılık beklemiyorsanız bu bir reklam değildir. Ama ileride aynı markayla iş birliği yaparsanız, o paylaşımlarda etiket gerekir.
İndirim kodu ya da satış ortaklığı bağlantısı paylaşıyorum
Satıştan pay aldığınız bir bağlantı ya da kod, ticari ilişki demektir. Etiketlenmelidir.
Kural dışında: güven meselesi
Reklam etiketi çoğu zaman bir zorunluluk gibi görülür. Oysa takipçiler, açık olan içerik üreticisine daha çok güvenir. "Bu bir iş birliği, ama ürünü gerçekten denedim ve şunları sevdim" diyen bir içerik, gizlenmiş bir reklamdan çok daha ikna edicidir.
Keine Medya'da etiket nasıl ele alınıyor?
Aracılık ettiğimiz her iş birliğinde reklam etiketini brief'in içine yazıyoruz: hangi ifadenin kullanılacağı ve nereye konacağı yayından önce netleşiyor. İçerik üreticisinin de markanın da bu konuda aynı şeyi bildiğinden emin oluyoruz.
Marka iş birliklerinde nasıl bir süreç izlendiğini merak ediyorsanız markalarla iş birliği rehberimize göz atabilir, portföyümüze katılmak için influencer sayfamızdan kayıt olabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Reklam etiketini koymazsam ne olur?
Kılavuza aykırı paylaşımlar, Reklam Kurulu tarafından incelenebilir ve yaptırımla karşılaşabilir. Sorumluluk içerik üreticisi, marka ve ajans arasında paylaşılır.
Etiketi sadece hashtag olarak mı yazmalıyım?
Hayır. "@marka ile iş birliğidir" gibi açık bir cümle de kullanılabilir. Önemli olan ifadenin anlaşılır ve görünür olması.
Hikâyede küçük ve köşede bir etiket yeterli mi?
Etiket, hikâye süresince okunabilir olmalı. Çok küçük, arka planla aynı renkte ya da çıkartmaların altında kalan bir etiket yeterli sayılmayabilir.
